راهنمای جامع انتخاب ژئوگرید – بررسی نوع پروژه
ژئوگرید (Geogrid) یکی از مهمترین مصالح ژئوسنتتیکی در مهندسی ژئوتکنیک است که برای مسلحسازی خاک، افزایش ظرفیت باربری و بهبود پایداری سازهها مورد استفاده قرار میگیرد.
این محصول بهصورت شبکهای مشبک و از پلیمرهایی مانند پلیاستر (PET)، پلیپروپیلن (PP)، پلیاتیلن (HDPE) و فایبرگلاس تولید میشود و با ایجاد قفلوبست مکانیکی مؤثر بین مصالح دانهای، تنشها را بهدرستی منتقل کرده و از لغزش و تغییرشکل بیشازحد خاک جلوگیری میکند.
در این مقاله، معیارهای اصلی انتخاب ژئوگرید مناسب، کاربردهای متداول و نکات کلیدی طراحی بهصورت کاربردی بررسی شدهاند.
انتخاب ژئوگرید بر اساس نوع پروژه
۱. تقویت بستر
(راه، راهآهن، باند فرودگاه، فونداسیون)
در پروژههای تقویت بستر، استفاده از ژئوگرید دوسویه (Biaxial) یا سهمحوره (Triaxial) توصیه میشود.
این نوع ژئوگریدها در دو یا چند جهت دارای مقاومت کششی هستند و باعث:
- توزیع یکنواخت بار ترافیکی
- کاهش نشست و تغییرشکل
- کاهش ضخامت لایه اساس و ساببیس میشوند.
شکل 1 : پخش بار ترافیکی بر روی بستر راه به علت وجود ژئوگرید
شکل 2: انواع متداول اشکال هندسی ابعاد چشمههای ژئوگرید
۲. دیوارهای حائل و سازههای خاک مسلح (MSE Walls)
در دیوارهای خاک مسلح، خزش پایین و مقاومت کششی بلندمدت اهمیت حیاتی دارد.
بهترین گزینه برای این کاربرد، ژئوگرید تکسویه پلیاستر (PET) است که:
- مقاومت کششی بالایی در جهت طولی دارد
- عملکرد بسیار خوبی در پروژههای بلندمدت ارائه میدهد
- پایداری مناسبی در برابر بارهای دائمی دارد
شکل ۳ : استفاده از ژئوگرید در دیوار حائل
۳. پایدارسازی شیبها و شیروانیها
در شیبهای تند و ناپایدار، انعطافپذیری ژئوگرید و میزان درگیری آن با خاک نقش تعیینکنندهای دارد.
در این شرایط، ژئوگریدهای چندسویه با چشمههای مثلثی یا ششضلعی انتخاب ایدهآلی هستند، زیرا:
- نیروها را در چند جهت توزیع میکنند
- احتمال لغزش سطحی و عمیق را کاهش میدهند
- با انواع خاکها سازگاری بهتری دارند
۴. مقاومسازی روسازی آسفالتی
برای افزایش عمر مفید روسازی و جلوگیری از ترکهای بازتابی، از ژئوگرید آسفالتی فایبرگلاس با پوشش قیری استفاده میشود.
این نوع ژئوگرید:
- تنشهای کششی آسفالت را کنترل میکند
- مانع گسترش ترکها میشود
- عملکرد روسازی را در بارگذاریهای ترافیکی سنگین بهبود میدهد
۵. پروژههای موقت و راههای کارگاهی
در پروژههای موقت، هزینه پایین، نصب آسان و عمر طراحی محدود اهمیت بیشتری دارد.
در این موارد، ژئوگریدهای پلیاتیلن (HDPE) با چشمه مربعی گزینهای اقتصادی و مناسب هستند.
طبق دستورالعمل FHWA، عمر طراحی سازههای موقت معمولاً حداکثر ۳۶ ماه در نظر گرفته میشود.
پرسشهای متداول درباره انتخاب ژئوگرید
ژئوگرید چیست؟
ژئوگرید شبکهای پلیمری است که برای تقویت خاک و افزایش پایداری سازههای ژئوتکنیکی استفاده میشود.
برای دیوار حائل چه ژئوگریدی مناسب است؟
ژئوگرید تکسویه پلیاستر (PET) با مقاومت بالا و خزش پایین.
ابعاد چشمه ژئوگرید چگونه انتخاب میشود؟
بر اساس دانهبندی مصالح؛ مصالح درشتدانه به چشمههای بزرگتر و مصالح ریزدانه به چشمههای کوچکتر نیاز دارند.
تفاوت ژئوگرید پلیاستر و پلیپروپیلن چیست؟
پلیاستر برای پروژههای بلندمدت مناسبتر است؛ پلیپروپیلن اقتصادیتر بوده اما خزش بیشتری دارد و مقاومت شیمیایی بالاتری ارائه میدهد.
