
استخرهای پرورش میگو یکی از مهمترین روشهای تولید آبزیان در سراسر جهان محسوب میشوند. امروزه، با استفاده از استخر ژئوممبران، بهرهوری و کیفیت پرورش میگو به میزان چشمگیری افزایش یافته است. ژئوممبران HDPE بهعنوان یک لایه غیرقابل نفوذ و مقاوم در برابر شرایط محیطی، جایگزین مناسبی برای استخرهای خاکی سنتی شده و مزایای متعددی را برای پرورشدهندگان به همراه دارد.
در این مقاله، ۴ نوع اصلی استخرهای پرورش میگو را معرفی میکنیم و نقش استخر ژئوممبران در بهبود کیفیت پرورش آبزیان را بررسی خواهیم کرد.
استخرهای گسترده یا سنتی رایجترین نوع استخرهای پرورش میگو هستند که توسط بسیاری از پرورشدهندگان مورد استفاده قرار میگیرند. این روش دارای تراکم ذخیرهسازی پایین است، بنابراین میزان تولید آن نیز کمتر خواهد بود. با این وجود، میزان مراقبت مورد نیاز کمتر است و خطر ابتلای میگوها به بیماری نیز کاهش مییابد، به شرطی که لاروهای میگو عاری از بیماری باشند.
✅ تراکم ذخیرهسازی: ۵ تا ۸ عدد میگو در هر متر مربع
✅ میزان تولید: ۳۰۰ کیلوگرم تا ۲ تن در هر هکتار در سال
استخرهای نیمهمتراکم یکی از مناسبترین روشهای پرورش میگو در کشورهایی مانند اندونزی هستند، زیرا در عین حال که میزان تولید بالایی دارند، تأثیرات زیستمحیطی کمتری نیز ایجاد میکنند.
✅ تراکم ذخیرهسازی: ۵۰ تا ۸۰ عدد میگو در هر متر مربع
✅ میزان تولید: ۳ تا ۶ تن در هر هکتار در سال
از آنجایی که تراکم ذخیرهسازی در این روش نسبتاً کم است، کنترل آن آسانتر خواهد بود. در نتیجه، آلودگی آب با سرعت کمتری رخ میدهد، به شرط آنکه پرورشدهندگان از روشهای استاندارد پرورش آبزیان (CBIB) که توسط دولت معرفی شده است، پیروی کنند.
در استخرهای متراکم، میزان ذخیرهسازی میگو بسیار بیشتر از روشهای قبلی است و معمولاً بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ عدد در هر متر مربع خواهد بود.
✅ تراکم ذخیرهسازی: ۱۰۰ تا ۳۰۰ عدد میگو در هر متر مربع
✅ میزان تولید: ۱۰ تا ۳۰ تن در هر هکتار در سال
ویژگیهای استخرهای متراکم:
🔹 معمولاً از استخرهای خاکی مستقیم استفاده میشود، اما میتوان لایههای ژئوممبران پلاستیکی HDPE را نیز برای کاهش فرسایش خاک به کار برد.
🔹 عمق استخر بیش از ۱ متر در نظر گرفته میشود تا میگوها فضای کافی برای حرکت داشته باشند.
🔹 به دلیل تراکم بالا، میزان پسماند تولیدشده در این استخرها بیشتر از روشهای گسترده و نیمهمتراکم است و اگر مدیریت درستی بر این پسماندها انجام نشود، میتواند اثرات منفی بر محیط زیست داشته باشد.
مواد زائد حاصل از استخرهای متراکم شامل:
✔ باقیمانده غذای میگو
✔ مدفوع میگو
✔ بقایای پوستاندازی میگو (حاوی ترکیبات مضری مانند آمونیاک (NH3) و سولفید هیدروژن (H2S))
اگر این مواد بهموقع تصفیه نشوند، میتوانند کیفیت آب را کاهش داده و رشد میگوها را مختل کنند. امروزه، محصولات بهبود کیفیت آب (مانند AQUA-Cal +) توسط پرورشدهندگان استفاده میشود. این محصولات به جذب ترکیبات سمی و کاهش بوی بد لجن کف استخر کمک میکنند، به طوری که دیگر نیازی به تمیز کردن مکرر کف استخر (سیفون کردن) وجود ندارد.
استخرهای فوقمتراکم بالاترین میزان تولید را دارند و برای پرورشدهندگانی که به دنبال بهرهوری حداکثری هستند، گزینهای ایدهآل محسوب میشوند. اما اجرای این روش بدون استفاده از ژئوممبران و تجهیزات پیشرفته تصفیه آب، تقریباً غیرممکن است.
✅ ویژگیهای استخر ژئوممبران در روش فوقمتراکم:
🔹 تحمل تراکم بالای میگوها و کاهش خطرات زیستمحیطی
🔹 کاهش هزینههای تصفیه آب و افزایش کیفیت محیط پرورش
🔹 کاهش نیاز به تعویض مکرر آب استخر، که منجر به صرفهجویی در منابع آبی میشود
مشخصات این نوع استخر:
✔ تراکم ذخیرهسازی: ۳۰۰ تا ۱,۰۰۰ میگو در هر متر مربع
✔ میزان تولید: بیش از ۱۰۰ تن در هر هکتار در سال
تجهیزات مورد نیاز برای استخر فوقمتراکم:
✅ ۸ عدد آسیاب بادی برای تأمین اکسیژن
✅ ۴ عدد توربوجت برای گردش آب
✅ یک دمنده (Blower) با توان ۵.۵ اسب بخار
🔹 کاهش مصرف آب و جلوگیری از هدررفت آن
🔹 افزایش تولید و کاهش مرگ و میر میگوها
🔹 بهبود کنترل کیفیت آب و کاهش هزینههای تصفیه
🔹 افزایش بهرهوری در زمینهای کشاورزی و استفاده حداکثری از فضا
🔹 کاهش ریسک آلودگی میگوها به بیماریهای ناشی از خاک
✅ ژئوممبران باعث کاهش هدررفت آب، جلوگیری از آلودگی و افزایش بهرهوری تولید میشود.
✅ هزینه اولیه بیشتر از استخر خاکی است، اما در درازمدت با کاهش هزینههای نگهداری و افزایش تولید جبران میشود.
✅ بله، ژئوممبران برای استخرهای کوچک و بزرگ مناسب است و قابل سفارشیسازی میباشد.
برای مشاهده مقاله کاربرد ژئوممبران ذر استخرهای پرورش ماهی کلیک کنید